Arte Pamore

Van Gogh, gjeniu i trazuar

I lindur më 30 mars 1853, Vincent van Gogh është figura më e veçantë në gjithë historinë e artit…por ka ende shumë gjëra, që shumica e njerëzve nuk i dinë për piktorin e trazuar. 

Një nga artistët më me ndikim të shekullit të 20-të, Vincent Van Gogh fatkeqësisht nuk jetoi aq gjatë sa për ta parë trashëgiminë e mahnitshme që la pas. Ishte vetëm 37 vjeç kur vdiq dhe ato pak vite jete i kaloi në vuajtje emocionale, të cilat i njohim sot falë letrave, që ai u shkruante familjarëve të tij. Por ekzistojnë disa aspekte interesante të jetës së Van Gogh-ut, të cilat mbase nuk i kemi njohur më parë.

Ishin katër Vincent van Gogh

Vincent van Gogh, (artisti) u emërua sipas vëllait të tij më të vjetër që kishte gjithashtu emrin Vincent, i cili e kishte trashëguar nga gjyshi i tyre. Një tjetër nga vëllezërit e Van Gogh, Theo, lindi një djalë, të cilin e quajti Vincent Willem van Gogh.

Van Gogh mendohet se vuante nga sëmundje të shumëfishta mendore

Shumë psikiatër të ditëve të sotme kanë tentuar të diagnostikojnë sëmundjen e Van Gogh përmes simptomave, që ai mendohet se kishte shfaqur gjatë jetës së tij, duke përfshirë halucinacione, depresion dhe konfiskime. Diagnoza e mundshme përfshin skizofreninë, sifilizin, depresionin maniak, hipergrafinë, sindromën e Geschwind dhe epilepsinë e përkohshme.

Duke e përshkruar Van Goghun si fëmijë, motra Elizabeta kishte nënvizuar  se ai  ishte “shumë serioz, jo komunikues dhe ecte rreth e përqark si i humbur, me kokën e varur poshtë.” Jo vetëm që motrat dhe vëllezërit e tij ishin të huaj për të, por ai ishte i huaj edhe për veten e tij. Biografia e Charles Moffatt, vuri në dukje se ai kishte një “paaftësi për të lexuar qëllimin dhe emocionet e të tjerëve “.

Nuk ka pikturuar deri në moshën 27 vjeçare

Pasi ishte dëbuar nga shtëpia dhe kishte bërë përpjekje të cilat kishin dështuar për të ndërtuar një karrierë  (tregtar i artit, mësues, nëpunësi i librarisë, pastor), Van Gogh filloi të vizatonte. Një vit më vonë, atë  fillon ta ndihmojë financiarisht vëllai i tij Theo, i cili e pajisë me elemente të nevojshme për të pikturuar.  Theo do të ishte përfundimisht përgjegjësi kryesor për mbijetesën financiare të Van Gogut për dekadën e mbetur të jetës së tij të trazuar.

Ishte mbreti i “selfie” post-impresioniste

Në një periudhë prej tre vjetësh, Van Gogh realizoi mbi 43 autoportrete. Mirëpo sado që duket joshëse, mendohet se kjo ishte rezultat i varfërisë, si në kuptimin emocional ashtu  dhe financiar. Artisti nuk kishte fonde për të paguar për modelet dhe duke pasur parasysh mungesën e përgjithshme të ndërveprimit njerëzor në jetën e tij, gjetja e miqve për të pozuar  ishte po aq e vështirë.

Marrëdhënia  emocionale me piktorin Paul Gauguin

Bashkëjetuan për një kohë në jug të Francës. Një artikull në revistën Harvard thotë se “biografët mjekësorë  pajtohen se mosha e tij e rritur përfshinte periudha hiperseksualiteti, hyposexualiteti, biseksualiteti dhe homoseksualiteti” dhe se “afera e tij homoseksuale e stuhishme me piktorin Paul Gauguin përfshiu diskutime të pafundme dhe shpesh argumentuese. Van Gogh megjithatë, e përshkroi lidhjen e tyre si “elektrike” dhe ndonëse mund të ketë pasur momentet  e tij më të mira,  ai gjithashtu pa  anën e tij më të trazuar.

Studiuesit spekulojnë se Gauguin në të vërtetë i preu veshin Van Gogut

Pamja  e famshme e veshit të prerë  shpeshherë shpjegohet në këtë mënyrë: van Gogh dhe Gauguin patën një zënkë, që u përshkallëzua deri në atë pikë sa Van Gogh kërcënoi Gauguin me një brisk rroje. Ndoshta duke vepruar në një formë të pakontrolluar emocionesh (siç ishte shumë e njohur për Van Gogh), në vend që të dëmtonte Gauginun, van Gogh shkurtoi një pjesë të veshit të tij – më vonë duke ia dhuruar atë një prostitute. Megjithatë, disa studiues gjermanë kanë shkruar një libër që promovon teorinë se Gauguin i preu një pjesë të veshit të Van Gogh gjatë përleshjes me të. Kështu Van Gogh nuk donte të rrezikonte Gauguinin që të shkonte në burg dhe pohoi se ai e preu vet veshin e tij. Duke i shtuar këtu edhe fjalët në letrën që i shkroi vëllait Theos: “Për fat të mirë Gauguin … nuk është ende i armatosur me armë automatike dhe me armë të tjera të rrezikshme lufte”. Më vonë van Gogh tha se nuk kishte asnjë kujtesë nga nata në fjalë.

Krijoi disa nga veprat më të famshme derisa ishte i mbyllur në një qendër psikiatrike 

Van Gogh kishte pësuar një “thyerje mentale” në dimrin e vitit 1888 dhe u shtrua në spitalin Saint Paul de Mausole pranë Saint Remy de Provence. Aty pikturoi  veprën  e tij më të njohur “Night Starry”, por nuk ishte i kënaqur me të. Në fakt, ai e konsideroi atë vepër si një dështim të plotë (në mesin e veprave të tjera që i pikturoi në azil), duke thënë se as “Nata e Zjarrtë” as pikturat e tjera nuk ishin realizuar në mënyrën e duhur pasi ato nuk kishin pasur ndonjë domethënie të veçantë për të.

Vdekja e tij mund të jetë shkaktuar nga dikush tjetër

Edhe pse  ishte thellësisht i trazuar dhe shpesh herë në depresion, ka disa dyshime se vdekja e van Gogh ishte si pasojë e plagëve të vetë-shkaktuara. Është supozuar se van Gogh i shtiu me armë vetes (në stomak) ndërsa pikturonte në një fushë, pastaj u kthye në bujtinën ku po qëndronte, për të vdekur. Megjithatë, bashkautorët e biografisë së Gogh-ut teorizojnë se ai u qëllua aksidentalisht nga një adoleshent i ri, i cili e ngacmonte artistin. Por artisti e kishte konsiderua si një të mirë, që po i bënte djaloshi  dhe supozohet se ai madje nuk u përpoq as të kërkonte ndihmë për plagën.

Kunata e Van Gogh-ut e bëri atë të famshëm

Pa insistimin e Johanës, gruas së Theos (vëllait të artistit), emri i Van Gogh-ut mund të ishte venitur në harresë. Johana bëri që qindar vepra të artistit të pulikohen dhe të njihen nga mbarë bota, duke i shfaqur ato nëpër  ekspozita të ndryshme. Ajo gjithashtu kishte të gjitha letrat e Van Gogh-ut, të cilat u  botuan si një përpjekje për të dëgjuar historinë e jetës së tij.

admin

Artikujt e tjetrë